TRAUMA IS…

Officieel: Een gebeurtenis of serie van gebeurtenissen of omstandigheden die als emotioneel schadelijk of levensbedreigend worden ervaren en blijvende negatieve werking hebben op het functioneren en welzijn (mentaal, fysiek, sociaal, emotioneel, geestelijk).

Volgens Trauma Informed Care (TIC): De sporen die zijn achtergebleven in je brein en lichaam. Trauma gaat over het verliezen van contact: eerst met het lichaam en jezelf, daarna met anderen en je omgeving.

Het zenuwstelsel en het brein van een getraumatiseerd persoon zijn anders dan die van iemand zonder trauma. Het zenuwstelsel staat altijd ‘aan’ en zet het overlevingsmechanisme dat de persoon heeft ontwikkeld om het minste of geringste in gang. Dit mechanisme kan bij iedereen verschillen; de één is altijd aan het vechten, de ander is juist kampioen pleasen geworden, weer een ander maakt zichzelf gewoon onzichtbaar omdat vechten of vluchten niet mogelijk was tijdens het trauma. In alle gevallen is er sprake van constante angst en hyperalertheid.

TRAUMA IS NIET…

Trauma is niet het verhaal van wat er ooit gebeurde, het zijn de sporen die het verhaal heeft achtergelaten in het lichaam. In de reguliere zorg gaat men er vanuit dat je dat kunt beredeneren en met gedragsverandering kunt veranderen. Dat is lastig omdat als het lichaam aan staat, het cognitieve brein offline is.

TRAUMA VOLGENS
BESSEL VAN DER KOLK

IN GROTE LIJNEN KAN JE TRAUMA OP BASIS VAN OORSPRONG INDELEN IN 2 CATEGORIEËN:

Ontwikkelingstrauma of kindtrauma

Verschillende gebeurtenissen en ervaringen over een langere periode in met name de eerste zes jaar van het leven en vinden plaats tussen de primaire verzorger(s) en het kleine kind. Later heeft de persoon er geen herinneringen aan omdat deze niet in het bewustzijn zijn opgeslagen. Dit trauma beïnvloedt en vormt de ontwikkeling van het brein, het lichaam en de geest (ervaren) en uit zich pas later als nieuwe relaties worden gevormd. De stress die het veroorzaakt heet geen PTSS, maar Developmental Trauma Disorder (DTD).

Belangrijk verschil met volwassen gebeurtenistrauma is dat het kind niet leert zich veilig te hechten, wat ervoor zorgt dat de blauwdruk voor de rest van het leven op ‘hyperalert’ is gezet. Voor een kind is het van levensbelang dat het een veilige en betrouwbare band heeft met zijn verzorgers. Maar wat als die band en het contact niet veilig is? Een kind leert daardoor dat je je beter niet kunt hechten omdat het gevaarlijk is, dat is zijn waarheid.

Het trauma is dus de onveilige hechting, dat kan veroorzaakt worden door:

  • Verwaarlozing: emotioneel en/of lichamelijk
  • Mishandeling: emotioneel en/of lichamelijk

Heel vaak ontstaat het door de verzorgers veroorzaakte trauma niet opzettelijk. Trauma is een systemisch en vaak intergenerationeel probleem, we geven het door aan onze kinderen. Als je als moeder of vader zelf ontwikkelingstrauma hebt meegemaakt en daar is nooit aandacht aan besteed, dan is de kans groot dat je het in de omgang met je kinderen en zelfs via DNA doorgeeft.

Maar wat als een kind bijvoorbeeld incidenten meemaakt die niet met de ouders te maken hebben? Hierbij ontwikkelt trauma zich vooral als er niemand is die het kind erna opvangt, veilig stelt, reguleert, beschermt. Denk hierbij aan als een kind gepest wordt en thuis komt maar de ouders zeggen: “Ach, je moet ook leren voor jezelf op te komen”. Dát is het echte trauma voor een kind.

Mensen met ontwikkelingstrauma lopen ook vele malen meer het risico om op volwassen leeftijd traumatische gebeurtenissen mee te maken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld huislijk geweld en/of seksueel geweld. Ook is door onderzoek naar ACEs (Adverse Childhood Experiences) gebleken dat hoe meer traumatische gebeurtenissen kinderen meemaken, hoe groter de invloed is op hun volwassen leven. Zie hieronder meer over ACEs.

Volwassen gebeurtenistrauma

Ontstaat door een enkele, aanwijsbare gebeurtenis, meestal tijdens de volwassen leeftijd. Men kan zich de gebeurtenis herinneren en kan worden herbeleefd. Op dat moment wordt het zenuwstelsel getriggerd en ontstaat er een overweldigend gevoel dat je in levensgevaar bent. Het overlevingsmechanisme wordt steeds opnieuw in gang gezet: vluchten, vechten of bevriezen. Dit is PTSS.

Het is het soort trauma waar we allemaal wel van gehoord hebben. We kennen de verhalen van veteranen, vluchtelingen, mensen die overvallen meemaken, seksueel geweld moeten ervaren enz. Heftige en levensbedreigende situaties die mensen van het een op het andere moment in een angstig wrak kunnen veranderen. Het beïnvloedt het hele leven en dat van de mensen om hen heen. De angst zit in het lichaam en laait om het minste of geringste op.

Gelukkig is er veel aandacht voor deze vorm van trauma en zijn er goede behandelmethoden. Zoals bijvoorbeeld EMDR en de onderzoeken voor behandeling met MDMA zijn vergevorderd. Binnen de reguliere zorg wordt helaas nog vooral behandeld met verschillende vormen van therapie die op denken en gedrag zijn gericht, zoals CBT en Schematherapie. Het lichaam wordt hier niet bij betrokken. Het idee is helaas nog steeds dat het brein alles bepaalt en aanstuurt.

Dankzij intensieve onderzoeken binnen de neurobiologie met hersenscans weten we inmiddels veel over hoe trauma en de stressreacties de hersenen beïnvloeden, en daardoor ook welke behandelingen effectief zijn en welke minder. Omdat op die scans duidelijk te zien is dat tijdens stress met name de prefrontale cortex (het gedeelte waar herinnering, spraak en analytisch vermogen zit) offline is, werken deze cognitieve gedragstherapieën meestal niet voldoende.

Binnen de Trauma Informed beweging die is ontstaan in de VS, aangevoerd door de van geboorte Nederlandse Bessel van der Kolk, wordt heel veel aandacht besteedt aan juist die somatische (lichamelijke) benadering van het helen van trauma. Hierbij is het op een veilige manier ervaren van overspoelende negatieve gevoelens het uitgangspunt. Die veiligheid is bij EMDR ook het doel; het kunnen verwerken van gebeurtenissen in een veilige staat van zijn.

ADVERSE CHILDHOOD EXPERIENCES (ACEs)

Deze officiele ACEs (nadelige ervaringen uit de kindertijd) werden al in 1995 onderzocht in de VS. Inmiddels is duidelijk dat zowel het serieus nemen van deze ACEs, bij behandeling en preventie, als Trauma Informed Care belangrijk zijn om de enorme toename van lijden te kunnen keren. Zie hier een uitgebreid rapport over ACE-onderzoeken en TIC.

Mishandeling

  • Emotioneel – vloeken, beledigingen, vernederingen, intimidatie
  • Fysiek – duwen, grijpen, slaan, gooien, verwonden of sporen achterlaten
  • Seksueel – door iemand vanaf 5 jaar ouder: seksuele handelingen, seksueel laten aanraken, poging enige vorm van geslachtsgemeenschap

Huishoudelijke omgeving

  • Moeder gewelddadig behandeld
  • Middelenmisbruik in het huishouden
  • Geestesziekte of zelfmoord in het huishouden
  • Scheiding van de ouders of echtscheiding
  • Gedetineerd lid van het huishouden

Verwaarlozing

  • Emotioneel – Afwezigheid: zich geliefd en belangrijk voelen door familie; van familie die naar elkaar omkijkt en zich dicht bij elkaar voelt; van familie als een bron van kracht
  • Fysiek – Afwezigheid: van iemand die voor je zorgde, goed voor je zorgde en je beschermde; van genoeg te eten; van schone kleren

OVERIGE VORMEN VAN TRAUMA

Naast de hierboven genoemde vormen van trauma die niet alleen in leeftijd anders zijn, maar ook in manifestatie in de persoon, zijn er nog twee vormen te noemen.

COMPLEX TRAUMA & CPTSS:
Hier heb je waarschijnlijk vaker van gehoord, of van CPTSS. Ook deze benamingen kunnen voor verwarring zorgen. Als men met CPTSS bedoelt dat het een stressreactie is op gebeurtenistrauma, maar dan (ook) in de kindertijd, dan is dat veel te kort door de bocht. Complex trauma, de oorzaak van een mogelijke stressreactie, is een combinatie van verschillende soorten trauma dat niet is opgelost waardoor een sneeuwbal aan hertraumatisering en/of nieuwe trauma-ervaringen is ontstaan.

De gevolgen zijn meestal zwaar en beletten de persoon dagelijks ‘normaal’ te functioneren. Een zware combinatie van trauma’s die vrij ingewikkeld te identificeren is. Maar het kan wel, hiervoor is vaak een multidisciplinair team van artsen en andere hulpverlening nodig. Deze partijen moeten wel heel goed met elkaar samenwerken om de veiligheid van de client te waarborgen.

Hierbij ook gezegd dat CPTSS vaak snel als diagnose wordt gegeven binnen een DSM-gestuurd systeem om zo toch een bredere behandeling te kunnen aanbieden dan die alleen voor PTSS. Het kan goed zijn dat er toch vooral sprake is van ontwikkelingstrauma en geen Complex Trauma zoals hierboven beschreven. Dit zijn ‘administratieve’ overwegingen.

INTERGENERATIONEEL TRAUMA:
Trauma dat wordt doorgegeven door eerdere generaties, zowel in gedrag (ontwikkelingstrauma) als in DNA. Als er sprake is van generaties van trauma, zoals bijvoorbeeld bij mensen die afstammen van slaven, kan er in het DNA schade te vinden zijn in de uiteinden van chromosomen (Telomeren), wat ervoor zorgt dat die korter worden, wat weer ziekte en veroudering kan veroorzaken. Praktisch betekent dit dat het zenuwstelsel van iemand ‘aan’ kan staan zonder dat er individueel trauma is geweest.

Het kan zorgen voor verwarring en wordt door de medische wereld als genetisch bestempeld. Wat volgens de letter ook klopt. Maar gelukkig blijkt uit onderzoeken ook dat deze negatieve genaanpassingen kunnen worden omgekeerd door de support van de omgeving en de juiste begeleiding. Het onderdrukken van symptomen zal in ieder geval geen oplossing zijn om een vrij en gelukkig leven te bereiken.

Wat we hierin zeker mee moeten nemen is dat naast het trauma, ook de veerkracht, de overlevingskracht van voorouders doorgegeven kan worden. Iemand die niets meemaakt zal ook vatbaarder zijn voor tegenslagen. Bij het helen van intergenerationeel trauma is het aanspreken van deze natuurlijke veerkracht een belangrijk onderdeel.

TRAUMA IS…

Officieel: Een gebeurtenis of serie van gebeurtenissen of omstandigheden die als emotioneel schadelijk of levensbedreigend worden ervaren en blijvende negatieve werking hebben op het functioneren en welzijn (mentaal, fysiek, sociaal, emotioneel, geestelijk).

Volgens Trauma Informed Care (TIC): De sporen die zijn achtergebleven in je brein en lichaam. Trauma gaat over het verliezen van contact: eerst met het lichaam en jezelf, daarna met anderen en je omgeving.

Het zenuwstelsel en het brein van een getraumatiseerd persoon zijn anders dan die van iemand zonder trauma. Het zenuwstelsel staat altijd ‘aan’ en zet het overlevingsmechanisme dat de persoon heeft ontwikkeld om het minste of geringste in gang. Dit mechanisme kan bij iedereen verschillen; de één is altijd aan het vechten, de ander is juist kampioen pleasen geworden, weer een ander maakt zichzelf gewoon onzichtbaar omdat vechten of vluchten niet mogelijk was tijdens het trauma. In alle gevallen is er sprake van constante angst en hyperalertheid.

TRAUMA IS NIET…

Trauma is niet het verhaal van wat er ooit gebeurde, het zijn de sporen die het verhaal heeft achtergelaten in het lichaam. In de reguliere zorg gaat men er vanuit dat je dat kunt beredeneren en met gedragsverandering kunt veranderen. Dat is lastig omdat als het lichaam aan staat, het cognitieve brein offline is.

TRAUMA VOLGENS
BESSEL VAN DER KOLK

IN GROTE LIJNEN KAN JE TRAUMA OP BASIS VAN OORSPRONG INDELEN IN 2 CATEGORIEËN:

Ontwikkelingstrauma of kindtrauma

Verschillende gebeurtenissen en ervaringen over een langere periode in met name de eerste zes jaar van het leven en vinden plaats tussen de primaire verzorger(s) en het kleine kind. Later heeft de persoon er geen herinneringen aan omdat deze niet in het bewustzijn (linker hersenhelft) zijn opgeslagen. Dit trauma beïnvloedt en vormt de ontwikkeling van het brein, het lichaam en de geest (ervaren) en uit zich pas later als nieuwe relaties worden gevormd. De stress die het veroorzaakt heet geen PTSS, maar Developmental Trauma Disorder (DTD).

Belangrijk verschil met volwassen gebeurtenistrauma is dat het kind niet leert zich veilig te hechten, wat ervoor zorgt dat de blauwdruk voor de rest van het leven op ‘hyperalert’ is gezet. Voor een kind is het van levensbelang dat het een veilige en betrouwbare band heeft met zijn verzorgers. Maar wat als die band en het contact niet veilig is? Een kind leert daardoor dat je je beter niet kunt hechten omdat het gevaarlijk is, dat is zijn waarheid.

Het trauma is dus de onveilige hechting, dat kan veroorzaakt worden door:

  • Verwaarlozing: emotioneel en/of lichamelijk
  • Mishandeling: emotioneel en/of lichamelijk

Heel vaak ontstaat het door de verzorgers veroorzaakte trauma niet opzettelijk. Trauma is een systemisch en vaak intergenerationeel probleem, we geven het door aan onze kinderen. Als je als moeder of vader zelf ontwikkelingstrauma hebt meegemaakt en daar is nooit aandacht aan besteed, dan is de kans heel groot dat je het in de omgang met je kinderen en zelfs via DNA doorgeeft.

Maar wat als een kind bijvoorbeeld incidenten meemaakt die niet met de ouders te maken hebben? Hierbij ontwikkelt trauma zich vooral als er niemand is die het kind erna opvangt, veilig stelt, reguleert, beschermt. Denk hierbij aan als een kind gepest wordt en thuis komt maar de ouders zeggen: “Ach, je moet ook leren voor jezelf op te komen”. Dát is het echte trauma voor een kind.

Mensen met ontwikkelingstrauma lopen ook vele malen meer het risico om op volwassen leeftijd traumatische gebeurtenissen mee te maken. Denk hierbij aan bijvoorbeeld huislijk geweld en/of seksueel geweld. Ook is door onderzoek naar ACEs (Adverse Childhood Experiences) gebleken dat hoe meer traumatische gebeurtenissen kinderen meemaken, hoe groter de invloed is op hun volwassen leven. Zie hieronder meer over ACEs.

Volwassen gebeurtenistrauma

Ontstaat door een enkele, aanwijsbare gebeurtenis, meestal tijdens de volwassen leeftijd. Men kan zich de gebeurtenis herinneren en kan worden herbeleefd. Op dat moment wordt het zenuwstelsel getriggerd en ontstaat er een overweldigend gevoel dat je in levensgevaar bent. Het overlevingsmechanisme wordt steeds opnieuw in gang gezet: vluchten, vechten of bevriezen. Dit is PTSS.

Het is het soort trauma waar we allemaal wel van gehoord hebben. We kennen de verhalen van veteranen, vluchtelingen, mensen die overvallen meemaken, seksueel geweld moeten ervaren enz. Heftige en levensbedreigende situaties die mensen van het een op het andere moment in een angstig wrak kunnen veranderen. Het beïnvloedt het hele leven en dat van de mensen om hen heen. De angst zit in het lichaam en laait om het minste of geringste op.

Gelukkig is er veel aandacht voor deze vorm van trauma en zijn er goede behandelmethoden. Zoals bijvoorbeeld EMDR en de onderzoeken voor behandeling met MDMA zijn vergevorderd. Binnen de reguliere zorg wordt helaas nog vooral behandeld met verschillende vormen van therapie die op denken en gedrag zijn gericht, zoals CBT en Schematherapie. Het lichaam wordt hier niet bij betrokken. Het idee is helaas nog steeds dat het brein alles bepaalt en aanstuurt.

Dankzij intensieve onderzoeken binnen de neurobiologie met hersenscans weten we inmiddels veel over hoe trauma en de stressreacties de hersenen beïnvloeden, en daardoor ook welke behandelingen effectief zijn en welke minder. Omdat op die scans duidelijk te zien is dat tijdens stress met name de prefrontale cortex (het gedeelte waar herinnering, spraak en analytisch vermogen zit) offline is, werken deze cognitieve gedragstherapieën meestal niet voldoende.

Binnen de Trauma Informed beweging die is ontstaan in de VS, aangevoerd door de van geboorte Nederlandse Bessel van der Kolk, wordt heel veel aandacht besteedt aan juist die somatische (lichamelijke) benadering van het helen van trauma. Hierbij is het op een veilige manier ervaren van overspoelende negatieve gevoelens het uitgangspunt. Die veiligheid is bij EMDR ook het doel; het kunnen verwerken van gebeurtenissen in een veilige staat van zijn.

ADVERSE CHILDHOOD EXPERIENCES (ACEs)

Mishandeling

  • Emotioneel – vloeken, beledigingen, vernederingen, intimidatie
  • Fysiek – duwen, grijpen, slaan, gooien, verwonden of sporen achterlaten
  • Seksueel – door iemand vanaf 5 jaar ouder: seksuele handelingen, seksueel laten aanraken, poging enige vorm van geslachtsgemeenschap

Huishoudelijke omgeving

  • Moeder gewelddadig behandeld
  • Middelenmisbruik in het huishouden
  • Geestesziekte of zelfmoord in het huishouden
  • Scheiding van de ouders of echtscheiding
  • Gedetineerd lid van het huishouden

Verwaarlozing

  • Emotioneel – Afwezigheid: zich geliefd en belangrijk voelen door familie; van familie die naar elkaar omkijkt en zich dicht bij elkaar voelt; van familie als een bron van kracht
  • Fysiek – Afwezigheid: van iemand die voor je zorgde, goed voor je zorgde en je beschermde; van genoeg te eten; van schone kleren

Deze officiele ACEs (nadelige ervaringen uit de kindertijd) werden al in 1995 onderzocht in de VS. Inmiddels is duidelijk dat zowel het serieus nemen van deze ACEs, bij behandeling en preventie, als Trauma Informed Care belangrijk zijn om de enorme toename van lijden te kunnen keren. Zie hier een uitgebreid rapport over ACE-onderzoeken en TIC.

OVERIGE VORMEN VAN TRAUMA

Naast de hierboven genoemde vormen van trauma die niet alleen in leeftijd anders zijn, maar ook in manifestatie in de persoon, zijn er nog twee vormen te noemen.

COMPLEX TRAUMA & CPTSS:
Hier heb je waarschijnlijk vaker van gehoord, of van CPTSS. Ook deze benamingen kunnen voor verwarring zorgen. Als men met CPTSS bedoelt dat het een stressreactie is op gebeurtenistrauma, maar dan (ook) in de kindertijd, dan is dat veel te kort door de bocht. Complex trauma, de oorzaak van een mogelijke stressreactie, is een combinatie van verschillende soorten trauma dat niet is opgelost waardoor een sneeuwbal aan hertraumatisering en/of nieuwe trauma-ervaringen is ontstaan.

De gevolgen zijn meestal zwaar en beletten de persoon dagelijks ‘normaal’ te functioneren. Een zware combinatie van trauma’s die vrij ingewikkeld te identificeren is. Maar het kan wel, hiervoor is vaak een multidisciplinair team van artsen en andere hulpverlening nodig. Deze partijen moeten wel heel goed met elkaar samenwerken om de veiligheid van de client te waarborgen.

Hierbij ook gezegd dat CPTSS vaak snel als diagnose wordt gegeven binnen een DSM-gestuurd systeem om zo toch een bredere behandeling te kunnen aanbieden dan die alleen voor PTSS. Het kan goed zijn dat er toch vooral sprake is van ontwikkelingstrauma en geen Complex Trauma zoals hierboven beschreven. Dit zijn ‘administratieve’ overwegingen.

INTERGENERATIONEEL TRAUMA:
Trauma dat wordt doorgegeven door eerdere generaties, zowel in gedrag (ontwikkelingstrauma) als in DNA. Als er sprake is van generaties van trauma, zoals bijvoorbeeld bij mensen die afstammen van slaven, kan er in het DNA schade te vinden zijn in de uiteinden van chromosomen (Telomeren), wat ervoor zorgt dat die korter worden, wat weer ziekte en veroudering kan veroorzaken. Praktisch betekent dit dat het zenuwstelsel van iemand ‘aan’ kan staan zonder dat er individueel trauma is geweest.

Het kan zorgen voor verwarring en wordt door de medische wereld als genetisch bestempeld. Wat volgens de letter ook klopt. Maar gelukkig blijkt uit onderzoeken ook dat deze negatieve genaanpassingen kunnen worden omgekeerd door de support van de omgeving en de juiste begeleiding. Het onderdrukken van symptomen zal in ieder geval geen oplossing zijn om een vrij en gelukkig leven te bereiken.

Wat we hierin zeker mee moeten nemen is dat naast het trauma, ook de veerkracht, de overlevingskracht van voorouders doorgegeven kan worden. Iemand die niets meemaakt zal ook vatbaarder zijn voor tegenslagen. Bij het helen van intergenerationeel trauma is het aanspreken van deze natuurlijke veerkracht een belangrijk onderdeel.

TRAUMA INFORMED CARE HALL OF FAME

Hieronder een overzicht van de belangrijkste namen in de wereld van Trauma Informed Care. Allen zijn al decennia bezig in hun vakgebied en hebben grootse ontdekkingen gedaan als het gaat om de werking en heling van trauma. Een indrukwekkend lijstje, maar natuurlijk zijn zij niet de enigen. Sinds een jaar of twee lijkt hun werk ineens, nu nog vooral in Amerika, aan te slaan. Wellicht heeft Corona hier hand in gehad, de wereld zoals we hem hebben ingericht blijkt toch niet zo controleerbaar te zijn en het heeft velen van ons aangezet tot het vinden van meer inzicht en alternatieven.

Bessel van der Kolk

Bessel van der Kolk

Bessel van der Kolk, MD besteedt zijn carrière aan het bestuderen van hoe kinderen en volwassenen zich aanpassen aan traumatische ervaringen, en heeft opkomende bevindingen uit neurowetenschappen en hechtingsonderzoek vertaald om een reeks behandelingen voor traumatische stress bij kinderen en volwassenen te ontwikkelen en te bestuderen. Hij is leidend geweest in de introductie van PTSS in de DSM en de wereldwijde acceptatie van o.a. EMDR en yoga. Schrijver van het boek The Body Keeps the Score (Traumasporen) die al maanden op de bestseller list staat; we zijn kennellijk nu (eindelijk) toe aan een revolutie in ‘geestelijke’ gezondheidszorg.

Dan Siegel

Dan Siegel

Dr. Dan Siegel is klinisch hoogleraar psychiatrie aan de UCLA School of Medicine en medeoprichter van het Mindful Awareness Research Center aan de UCLA. Een bekroonde opvoeder, hij is een Distinguished Fellow van de American Psychiatric Association en ontvanger van verschillende erebeurzen. dr. Siegel is ook de uitvoerend directeur van het Mindsight Institute, een educatieve organisatie, die online leren en persoonlijke seminars aanbiedt die zich richten op hoe de ontwikkeling van het verstand van individuen, gezinnen en gemeenschappen kan worden verbeterd door het raakvlak van menselijke relaties en fundamentele biologische processen te onderzoeken.

Gabor Maté

Gabor Maté

Dr. Gabor Maté, een gerenommeerd spreker en bestsellerauteur, is zeer gewild vanwege zijn expertise over een reeks onderwerpen, waaronder verslaving, stress en de ontwikkeling van kinderen. In plaats van snelle oplossingen te bieden voor deze complexe problemen, verweeft Dr. Maté wetenschappelijk onderzoek, casuïstiek en zijn eigen inzichten en ervaring om een breed perspectief te presenteren dat mensen verlicht en in staat stelt om hun eigen genezing en die van de mensen om hen heen te bevorderen. Hij heeft een enorme lijst aan boeken op zijn naam staan, zoals In the Realm of Hungry Ghosts (verslaving) en When the Body Says No (trauma en ziekte).

Peter Levine

Peter Levine

Dr. Peter A. Levine behaalde zijn Ph.D. in medische biofysica van de University of California in Berkeley en heeft ook een doctoraat in psychologie van International University. Hij werkt al meer dan 40 jaar op het gebied van stress en trauma en is de ontwikkelaar van de Somatic Experiencing®-methode, wat onlangs dankzij een vier jaar durend onderzoek als ‘evidence based’ is betiteld (maar had al decennia daarvoor zijn waarde bewezen). Deze innemende man is strijder voor een lichamelijke en biologische kijk op trauma en fijn om naar te luisteren als hij vertelt over zijn werk. Peter Levine is schrijver van meerdere boeken, één van de bekendsten is De Tijger Ontwaakt.

Richard (Dick) Schwartz

Richard (Dick) Schwartz

Richard Schwartz begon zijn carrière als systemisch gezinstherapeut en academicus. Gebaseerd op systeemdenken ontwikkelde Dr. Schwartz Internal Family Systems (IFS) als reactie op de beschrijvingen van klanten van verschillende onderdelen in zichzelf. Hij concentreerde zich op de relaties tussen deze onderdelen en merkte op dat er systemische patronen waren in de manier waarop ze bij klanten waren georganiseerd. Voor mij is IFS de ontdekking van de (vorige) eeuw, het geeft de client de leiding, is creatief en vooral respectvol. Er zijn meerdere boeken over IFS van zijn hand verschenen en van zijn leerlingen, te vinden op de website van IFS.

Stephen Porges

Stephen Porges

Stephen W. Porges, Ph.D. is Distinguished University Scientist aan de Indiana University, waar hij de oprichter is van het Traumatic Stress Research Consortium. Hij is hoogleraar psychiatrie aan de Universiteit van North Carolina en emeritus hoogleraar aan zowel de Universiteit van Illinois in Chicago als de Universiteit van Maryland. Hij ontwikkelde de Polyvagaal Theorie (1994), een doorbraak! Hij heeft bewezen dat er niet twee zenuwstelsel zijn, maar drie: het dorsale parasympathische systeem (de dorsale vagus),  het sympathische systeem (SAM-as) en als derde het ventrale vagale systeem ( het ‘sociale systeem’ = de ventrale vagus). Een revolutie.